مختصری از زندگی امام علی علیه السلام
حضرت علی علیه السلام بنابر مشهور، روز سيزدهم ماه رجب، سى سال بعد از عام الفيل، در شهر مكه معظّمه، در ميان كعبه الهى ديده به جهان گشود و با نور طلعتش، جهانى تاريك را روشنائى بخشيد.
در اولين مرحلهاى كه حضرت رسول صلوات الله عليه، قنداقه اين نوزاد مبارك را از مادرش تحويل گرفت، نوزاد با زبان فصيح خواند:
"بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحيم، قَدْ اَفْلَحَ الْمُؤمِنُونَ الَّذينَ فى صَلوتِهِمْ خاشِعُونَ..." (سوره مؤمنون/ آيه 1) ؛ به نام خداوندى كه بخشنده و مهربان است، همانا آن مؤمنينى كه در هنگام به جا آوردن نماز، خاشع باشند؛ رستگار و سعادتمند خواهند بود.
حضرت محمّد صلّى الله عليه و آله در مقابل، به او فرمود: يا على! بدان كه مؤمنين به وسيله تو رستگار خواهند شد.
نام: على (نام آن حضرت به عنوان علىّ مرتضى به ترتيب حروف أبجد: 110، 1450 مىباشد.) " سَلام اللهِ عليهِ يَوم وُلِدَ، وَ يَوم استُشهدَ و يَوم يُبعثُ حيّا. "
كنيه: ابوتراب، ابو الائمّه، ابوالحسن و ... .
لقب: اميرالمؤمنين، يعسوب الدّين، يعسوب المؤمنين، قائد الغرُّ المحجَّلين، امام المتّقين، سيّد الاوصياء، اسدالله، مرتضى، حيدر، أَنزع، قَضْم، وصىّ، ولىّ و ... .
پدر: عمران عبدمناف معروف به ابوطالب.
مادر: فاطمه بنت اسد، نوه هاشم، اولين زن هاشميهاى كه با مرد هاشمى، ابوطالب ازدواج كرد؛ و چون در پرورش حضرت رسول دخالت داشت، حضرت او را به عنوان مادر خطاب مىنمود.
نسبت امام على بن ابى طالب، با سى واسطه همانند رسول گرامى اسلام، به حضرت آدم صلوات الله عليهم مىرسد.
نقش انگشتر: حضرت داراى چهار انگشتر بوده است، كه بر هر كدام نقش مخصوصى حكّ شده بود.
دربان آن حضرت را سلمان فارسى و قنبر نام بردهاند.
اولين كسى كه به نبوت حضرت رسول صلی الله عليه و آله آورد، على عليه السلام بود، كه در سن هفت سالگى با آن حضرت نماز جماعت خواند.
آن بزرگوار در تمام جنگهاى زمان حضرت رسول غير از جنگ تبوك، مشاركت داشت و بيشترين پيروزىها به دست برومند و تواناى آن حضرت نصيب اسلام و مسلمين گرديد.
طبق نقل ابن عساكر: جنگ بدر توسط امام على عليه السلام در سن 20 سالگى به نفع اسلام و مسلمين به پايان رسيد و نيز مكه توسط حضرتش در سن 28 سالگى فتح گرديد.
پس از رحلت حضرت رسول صلّى الله عليه و آله جنگهائى بر عليه اسلام و بر عليه آن حضرت توسط منافقين و مخالفين به وقوع پيوست، كه مهمترين آنها سه جنگ به نامهاى: جمل، صفّين و نهروان مىباشد.
جنگ جمل در ماه جمادی الثّانى، سال 36 هجرى قمرى، با ناكثين، به سركردگى عايشه، طلحه و زبير، اتفاق افتاد. [مطابق با آذر ماه، سال 35 شمسى.]
جنگ صفين در ماه ذى الحجه، سال 36 هجرى قمرى، با مارقين، به سركردگى معاويه، رخ داد. [مطابق با خرداد ماه، سال 36 شمسى.]
جنگ نهروان در سال 38 هجرى قمرى [مطابق با ارديبهشت ماه، سال 37 شمسى.]، با قاسطين، به سركردگى خوارج واقع شد؛ و ايشان حدود چهل هزار نفر بودند، كه با نصايح حضرت دوازده هزار نفر آنها توبه كردند و فقط 9 نفرشان از معركه گريختند؛ و مابقى كشته شدند و از مسلمين نيز تعداد 9 نفر شهيد گشت.
و به طور كلى آن حضرت هفتاد و دو مرحله جنگ و مبارزه با مخالفان و دشمنان داشته است. [آمار مذكور طبق جمع بندى صاحب كتاب ارشاد القلوب ديلمى، صفحه 219 مىباشد.]
حضرت در مناسبتهاى مكرّر و مختلف، توسط پيغمبر اسلام صلى الله عليه و آله به عنوان اولين جانشين و خليفه تعيين و معرفى گرديد.
در نهايت، پس از حجّة الوداع، روز هيجدهم ذى الحجّة، سال نهم قمرى [مطابق با دهم فروردين ماه، سال دهم شمسى.]، حضرت در محلى به نام غدير خم بين مكه و مدينه به طور رسمى مطرح و منصوب به ولايت و خلافت شد.
ولى به علتهایى، خلافت ظاهرى به دست ديگران افتاد، تا آن كه در سال 35 هجرى، پس از قتل عثمان مردم با حضرت على عليه السلام بيعت كردند و اين بيعت پنج سال به طول انجاميد.
امام على عليه السلام در تمام دوران عمر پر بركتش، بر جميع علوم و فنون ظاهرى و باطنى آشنا و مسلط بود.
معجزات و كرامات بى شمارى از آن امام مظلوم، "چه در زمان حيات و چه پس از آن" واقع و صادر گرديد، كه اكثر دانشمندان شيعه و سنى و بلكه دانشمندان ديگر مذاهب در كتابهاى مختلف خود ذكر كردهاند.
آن حضرت در اجراى حقّ و عدالت و قانون، و طرفدارى و حمايت از مظلومان و محرومان، همچنين مبارزه با بى عدالتى و برخورد با ظالمان و چپاولگران، قاطع و سختگير بود.
و احاديث بسيارى در شأن و عظمت آن امام مظلوم وارد شده است.
در مدت عمر شريف حضرت بين محدّثين و مورّخين اختلاف است؛ ولى مشهور 63 سال گفتهاند، كه 33 سال همزمان با پيغمبر اسلام صلّى الله عليه و آله 10 سال قبل از بعثت، 13 سال در مكه و 10 سال در مدينه بود و سى سال هم پس از رحلت آن حضرت با تحمل سختىها و مصائب جانكاه به سر برد.
مدت امامت و خلافت واقعى آن امام عليه السلام، كه بلافاصله پس از رحلت حضرت رسول صلّى الله عليه و آله شروع شد، سى سال به طول انجاميد؛ و خلافت ظاهرى و واقعى كه پس از قتل عثمان شروع گرديد، تنها پنج سال بوده است.
در تعداد فرزندان آن حضرت نيز بين محدّثين و مورّخين اختلاف است، ليكن سيّد محسن امين [ أعيان الشيعه: ج 1، ص 327. ] تعداد اولاد امام على عليه السلام را 33 نفر پسر و دختر نام برده است.
شهادت و محلّ دفن: حضرت در سال چهلّم هجرى [مطابق با يازدهم بهمن ماه، سال 39 شمسى]، صبح جمعه، نوزدهم ماه رمضان، در محراب عبادتِ مسجد كوفه كه يكى از چهار مسجد معروف و عظيم القدر است توسّط عبدالرّحمن بن ملجم مرادى؛ و ترغيب زنى به نام قطّامه، به وسيله شمشير زهراگين ترور شد؛ و شب 21 همان ماه به فيض عُظْماى شهادت نايل گرديد.
ميسّر نگردد به كَس اين سعادت به كعبه ولادت، به مسجد شهادت
به كعبه ولادت، به مسجد شهادت به كعبه ولادت، به مسجد شهادت
و پيكر مطهّر و مقدس آن حضرت در نجف اشرف، كنار حضرت آدم و نوح عليهم السلام دفن گرديد؛ و قبر آن حضرت توسط حضرت نوح عليه السلام تهيه و آماده شده بود.
نماز آن حضرت چهار ركعت است: در هر ركعت پس از قرائت سوره حمد، پنجاه مرتبه سوره توحيد خوانده مىشود.
و بعد از سلام نماز، تسبيح حضرت فاطمه زهراء سلام الله عليها، گفته مىشود و سپس خواستههاى مشروع خود را از درگاه خداوند سبحان تقاضا نمايد.
منابع:
ناسخ التّواريخ، دلائل الامامة طبرى، مناقب ابن شهر آشوب، بحارالانوار، إحقاق الحقّ، كشف الغمّة، إعلام الورى طبرسى، انساب الاشراف، عيون المعجزات شيخ حسين عبد الوهّاب، تهذيب الاحكام شيخ طوسى، مجموعه نفيسه، تاريخ اهل البيت، تذكرة الخواصّ، الفصول المهمّة و ... .]
